ေမြးလ်င္ေမြးခ်င္း ငိုမည္။ အသက္ရွဴမႈကိုျဖစ္ေပၚေစသည္၊ အားေပးသည္။ ကိုယ္ခႏၡာတခုလံုးသို႔ ေသြးလွည့္ေနမႈကို အားေပးသည္။ တံု႔ျပန္မႈ (၃) မ်ိဳးရွိရမည္။

(၁) ႏို႔စို႔တတ္မည္၊ လက္ထည့္က စုပ္မည္။
(၂) ပါးတဖက္အား လက္ျဖင့္ထိၾကည့္ပါက ၄င္းလက္ဆီသို႔ ဦးေခါင္း-ပါးစပ္က လွည့္လိုက္လာမည္။
(၃) ပက္လက္ထားစဥ္ ကေလးသိပ္ထားသည့္ ကုတင္-ၾကမ္းျပင္-စားပြဲအားပုတ္လိုက္ပါက ကေလး၏ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းႏွင့္ ေျခႏွစ္ေခ်ာင္းတို႔ ရုတ္တရက္ လန္႔သကဲ့သို႔ တံု႔ျပန္မည္။

ေမြးကာစမွ ၁၂ လအထိ

  • (၄) ပါတ္ – စကားေျပာၾကည့္က ျပန္ဂရုစိုက္မည္။ ခ်ီပါက အငိုရပ္မည္။ အူး-အား အသံထြက္မည္။
  • (၆) ပါတ္ – ျပံဳးတတ္မည္။ ၾကည့္သူ၏ေနာက္ လိုက္ၾကည့္တတ္မည္။
  • (၈) ပါတ္ – နီးကပ္သည့္အရာကို စူးစိုက္ၾကည့္တတ္လာမည္။ အငိုသက္သာလာမည္။
  • (၃) လ – ဘူးမွဳတ္တတ္လာမည္။ ကစားစရာကို လွမ္းယူတတ္မည္။ ဆုပ္ကိုင္တတ္လာသည္။
  • (၄) လ – ကေလးအစာမာ စားတတ္လာမည္၊ ပက္လက္လွန္ထားလ်င္ ေမွာက္တတ္လာမည္။
  • (၅) လ – ကစားစရာမ်ားကို စုပ္တတ္မည္။ ထူးဆန္းသည္မ်ားကို သတိထားတတ္လာမည္။ မိခင္ကိုျပန္ဖက္တတ္လာသည္။
  • (၆) လ – အကူမပါဘဲ ထိုင္ႏိုင္လာမည္။ သူ႔ေျခေထာက္ႏွင့္ ကစားတတ္လာမည္။ အသံလာရာ လွည့္ၾကည္မည္။
  • (၇) လ – သူ႔ဖါသာသူ စားတတ္လာမည္။ ကစားစရာကို လွမ္းယူ-ဆြဲယူတတ္လာမည္။
  • (၈) လ – ဝမ္းလ်ားထိုးတတ္လာမည္။ မဟုတ္-မရွိ ဆိုသည့္စကားကို နားလည္လာမည္။ လိုက္ၾကည့္တတ္လာသည္။ ပစၥည္းကို လက္တဖက္မွ တဖက္ ေျပာင္းတတ္လာသည္။ ပါပါ-မာမာ ေခၚတတ္လာသည္။
  • (၉) လ – ဝမ္းလ်ားထိုး ပို၍ၾကြမ္းက်င္လာမည္။
  • (၁ဝ) လ – ကိုင္၍မတ္တပ္ရပ္မည္။ ကဗ်ာ-လကၤာဆိုျပပါက အလိုက္သင့္အမူအယာျပာလာမည္။ ဘိုင္ဘိုင္လုပ္တတ္လာသည္။ အစားကို ပါးစပ္ထဲ ထည့္တတ္လာမည္။
  • (၁၁) လ – စကားတလံုးစႏွစ္လံုးစ ေျပာတတ္လာမည္။
  • (၁၂) လ – ေျခတလွမ္းႏွစ္လွမ္းလွမ္း တတ္လာမည္။

၁၃-၂၄ လသားအရြယ္

  • (၁၃) လ – မတတ္တတတ္၊ မခိုင့္တခိုင္ သူ႔ဖါသာသူ လမ္းေလွ်ာက္မည္။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက ၉ လ မွာစေလွ်ာက္တယ္။ တခ်ို႕က ၁၇ လအထိေနာက္က်တယ္။ ပ်မ္းမွ် ၁၄ လ ျဖစ္တယ္။ အရာဝတၴဳမ်ားကို စူးစမ္းတတ္လာမည္။ လက္အသံုးခ်တတ္မႈ ပိုၾကြမ္းက်င္လာမည္။ အသံႏွစ္လံုး ဆိုတတ္လာသည္။ ငံု႔ေကာက္တတ္လာသည္။
  • (၁၄) လ – သက္ေတာင့္သက္သာရွိျခင္းကို ပို၍ခံုမင္တတ္လာမည္။ အစားအမာ စားတတ္လာမည္။ ခြက္ႏွင့္တိုက္သည္ကို ေသာက္တတ္လာမည္။ အတုခိုးတတ္လာသည္။
  • (၁၅) လ – သူ႔ပင္ကိုယ္သဘာဝကေလးမ်ားျပလာမည္။ စကားပိုၾကြယ္လာမည္။ အသံ ၃ လံုး ေျပာတတ္လာသည္။ မွန္ထဲက သူ႔အရိပ္ကုိသူသိမည္။ ေနာက္ျပန္ေလ်ာက္တတ္လာသည္။
  • (၁၆) လ – သူ႔ကိုယ္အဂၤါအမည္မ်ားကိုေမးလ်င္ ေျဖတတ္လာမည္။ ရီတတ္သည္။ စာအုပ္စာရြက္မ်ား လွန္တတ္သည္။
  • (၁၇) လ – အဝတ္အစားဝတ္တတ္-ခြ်တ္တတ္လာမည္။ အကူအညီျဖင့္ သြားတိုက္တတ္လာမည္။ အသံ ၆ လံုး ထိ ေျပာတတ္လာသည္။ ျမင္းရုပ္စီးတတ္သည္။ မ်က္လွည့္ျပသည္မ်ိဳးကို သေဘာက်သည္။
  • (၁၈) လ – ေဘာလံုးကန္တတ္လာမည္။ ခလုပ္စသည္အား တြန္းျခင္း-လွည္ျခင္းလုပ္တတ္မည္။ ဂီတျဖင့္ ကတတ္လာမည္။
  • (၁၉) လ – မွားေျပာ-မွားလုပ္ျပလ်င္ မွားမွန္းသိလာမည္။ ဇြန္း-ခရင္းကိုင္တတ္လာသည္။ ေျပးတတ္လာသည္။ ေဘာလံုး ျပစ္တတ္လာသည္။
  • (၂ဝ) လ – ေလွကားတတ္တတ္လာမည္။ ေျပးတတ္လာမည္။ ကိုက္တတ္-တြန္းတတ္သည့္ ၾကမ္းတမ္းတတ္လာသည္။
  • (၂၁) လ -အိမ္အလုပ္မ်ားကူတတ္လာမည္။ စားပြဲ-ကုလားထိုင္ သူ႔အလိုက် ေရြ႕တတ္လာမည္။
  • (၂၂) လ – ဘယ္ေရာညာပါ လက္မ်ား အႏုစိတ္ကိုင္တတ္လာမည္။
  • (၂၃) လ – စကားလံုးသံုးလံုးပါဝါက်ကို ေျပာတတ္လာမည္။ ဆန္႔က်င္ဖက္ေျပာလ်င္ နားလည္လာမည္။ အျခားကေလးမ်ားႏွင့္ တြဲကစားတတ္လာမည္။
  • (၂၄) လ – သူ႔အေၾကာင္းသူေျပာတတ္လာမည္။ သူမၾကိဳက္တာ-ၾကိဳက္တာေျပာတတ္လာမည္။ ဘာ့လို႔လဲဆိုသည္မ်ားေမးတတ္လာမည္။

Primary Teeth ကေလးငယ္သြားမ်ား
(က) Upper Teeth အထက္သြားမ်ား

  • Central incisor ေရွ႕အလယ္သြား ၈-၁၂ လ ေပါက္၊ ၆-၇ ႏွစ္က်ိဳး။
  • Lateral incisor ေရွ႕ေဘးသြား ၉-၁၃ လ ေပါက္၊ ၇-၈ က်ိဳး။
  • Canine (Cuspid) စြယ္သြား ၁၆-၂၂ လ ေပါက္၊ ၁ဝ-၁၂ ႏွစ္က်ိဳး။
  • First molar ေရွ႕အံသြား ၁၃-၁၉ လ ေပါက္၊ ၉-၁၁ ႏွစ္က်ိဳး။
  • Second molar ေနာက္အံသြား ၂၅-၃၃ လ ေပါက္၊ ၁ဝ-၁၂ ႏွစ္က်ိဳး။

(ခ) Lower Teeth ေအာက္သြားမ်ား

  • Central incisor ေရွ႕အလယ္သြား ၆-၁ဝ လေပါက္၊ ၆-၇ ႏွစ္က်ိဳး။
  • Lateral incisor ေရွ႕ေဘးသြား ၁ဝ-၁၆ လ ေပါင္၊ ၇-၈ ႏွစ္က်ိဳး။
  • Canine (cuspid) စြယ္သြား ၁၇-၂၃ လ ေပါက္၊ ၉-၁၂ ႏွစ္က်ိဳး။
  • First molar ေရွ႕အံသြား ၁၄-၁၈ လ ေပါက္၊ ၉-၁၁ ႏွစ္က်ိဳး။
  • Second molar ေနာက္အံသြား ၂၃-၃၁ လ ေပါက္၊ ၁ဝ-၁၂ ႏွစ္ က်ိဳး။