Vaccine ကာကြယ္ေဆးေတြရဲ႕ သေဘာကကိုယ္ထဲမွာေရာဂါပိုးဝင္လာရင္ ျပန္ျပီးခုခံကာကြယ္ေပးမဲ့ဓါတ္ Antibody (အင္တီေဘာ္ဒီ) ဆိုတာကိုကိုယ့္ကေနအလိုလိုထြက္လာေစေအာင္ ထိုးေပး-တိုက္ေၾကြးေပးရတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဥပမာ BCG (ဘီစီဂ်ီ) ေခၚတဲ့ TB (တီဘီ) ကာကြယ္ေဆးထိုးလိုက္ရင္ (တီဘီ) ပိုးကိုခံတိုက္မဲ့ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ဓါတ္ေတြ ကိုယ့္ခႏၶာကိုယ္ကေနထုတ္လာေစအာင္ ဆြေပးတယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အဲဒီဓါတ္ေတြ ကိုယ္ထဲမွာ ျပည့္ေနျပီဆိုရင္ ေရာဂါပိုးဝင္လာရင္ တခါတည္းတိုက္ဖ်က္ျပစ္လို႔ ေရာဂါမရေစေတာ့ဘူး။

ေဆးနာမည္က ျပင္သစ္ဆရာဝန္ေတြျဖစ္တယ္။ (BCG) ကာကြယ္ေဆးဟာ Attenuated Live Bovine Tuberculosis Bacillus ေခၚတဲ့ ႏြားႏို႔ကေနကူးစက္ႏိုင္တဲ့ တီဘီပိုးအရွင္ကိုဓါတ္ခြဲခန္းမွာအားနည္းသြားေအာင္ တမင္တကာလုပ္ေပးထားတာ ျဖစ္တယ္။ (တီဘီ) ပိုးသတိၲေလးက်န္တယ္ဆိုယံုသာက်န္ေနေစရတယ္။ ေရာဂါပိုးသေဘာရွိေနတာမို႔ ကိုယ္ထဲကေန (အင္တီ) လုပ္တဲ့ ဆန္႔က်င္မဲ့ဓါတ္ကိုထုတ္မွာဘဲ။ ေရာဂါအထိေတာ့ မရေစဘူး။

တီဘီကာကြယ္ေဆးကိုေမြးကာစကေလးတိုင္း (ျမန္မာျပည္မွာ) တၾကိမ္သာထိုးတယ္။ မထိုးရတဲ့ကေလးကို ၾကီးမွေတာ့ ထိုးစရာမလိုေတာ့ဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာတီဘီေရာဂါကေပါလြန္းလို႔ ေနရာတကာမွာေရာဂါသည္ေတြေရာေလထဲမွာေရာဂါပိုးေတြေရာဟာ ျမင္သာမျမင္ရတယ္ ရွိေနေတာ့ ကေလးကိုဟိုဟုိသည္သည္ ေခၚသြားတာနဲ႔ ပိုးေတြနဲ႔ေတြ႔မွာေသခ်ာတယ္။ ကိုယ့္အိပ္ထဲမွာတင္လဲပိုးရွိခ်င္ရွိေနအံုးမယ္။ ပိုးေတြကကေလးရဲ႕ ႏွာေခါင္းကေနဝင္လာရင္ ကေလးရဲ႕ ခုခံစြမ္းအားကေနခံႏိုင္ဘို႔ၾကိဳးစားမယ္။ ပိုးကိုကိုယ့္ခုခံႏိုင္စြမ္းကႏိုင္ရင္ ေရာဂါလဲမရ၊ (ကိုယ္ထဲမွာအင္တီေဘာ္ဒီရွိေနတဲ့) ေရာဂါျပီးတဲ့ကေလးလဲျဖစ္မယ္။ ပိုးကႏိုင္ရင္ေတာ့ ဒီကေလးတီဘီ ျဖစ္မယ္။

တတိယႏိုင္ငံေတြလို႔အေခၚခံရတဲ့ မခ်မ္းသာေသးတဲ့ႏုိင္ငံေတြမွာေရာဂါျဖစ္ႏွဳန္းေရာေရာဂါေၾကာင့္ေသႏွဳန္းပါျမင့္ေနတဲ့ တီဘီေရာဂါဟာ Mycobacterium Tuberculosis ေခၚတဲ့ ပိုးကေနကူးစက္တာျဖစ္တယ္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈနဲ႔ တီဘီဆက္စပ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရားမွ်တျခင္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးရႈေဒါင့္ကေနေထာက္ျပေနၾကျပီ။ တီဘီမ်ားတဲ့ ေနရာေတြမွာ HIV/AIDS ကလဲမ်ားေနလို႔ ႏူရာဝဲစြဲဆိုတာထက္ဆိုးေသးတယ္။ ထပ္ေဆာင္းဆိုးေသးျပန္တာက Drug resistance ေဆးယဥ္တာေတြပါ ျဖစ္ေနတယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္ တစခန္းထလာတယ္။
Bacille Calmette-Guérin (BCG) Vaccine ကာကြယ္ေဆးေပၚခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၈ဝ ရွိပါျပီ။ ဒီကာကြယ္ေဆးထိုးလို႔ ကေလးေတြမွာ Disseminated TB အဆုပ္တခုလံုးျပန္႔ေနတဲ့တီဘီသာမကာ Meningitis တီဘီဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္တာပါ သက္သာလာတာေတြ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ တိတိက်က်ေျပာရရင္ Primary Infection တီဘီမူလျဖစ္တာကိုမကာကြယ္ႏိုင္ပါ။ ေနာက္ျပီးလူအုပ္ထဲကေနကူးလာတဲ့ Reactivation of Latent Pulmonary Infection အမ်ိဳးအစားကိုလဲမကာကြယ္ႏိုင္ပါ။

ကေလးအသက္ ဘယ္ေတာ့မွာထိုးမလဲဆိုတာတိုင္းျပည္ေတြကမတူၾကဘူး။ WHO BCG policy ကမာၻ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ အလိုအရတီဘီေရာဂါထူေျပာရာႏိုင္ငံတိုင္းမွာေမြးစကေလးတိုင္းကိုထိုးပါတယ္။ ကေလးငယ္မဟုတ္သူေတြကိုထိုးမေပးခင္ Tuberculin Skin Test လုပ္ျပီးမွ ထိုးသင့္တဲ့သူေတြကိုထိုးေပးတယ္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးထာသူကိုတီဘီစမ္းသပ္နည္းတခုျဖစ္တဲ့ Mantoux Test လုပ္ရင္ False Positive မွားတဲ့အေပါင္း ျပမယ္။

တေလာကအေမရိကန္ေဆးေက်ာင္းသူေတြ ယမုန္နာေဆးခန္းကိုလာေတာ့ ကေလးအေမေဆးေက်ာင္းသူတေယာက္လဲပါတယ္။ ျမန္မာဒုကၡသည္ေဆးခန္းေလးမွာထိုးေပးေနတဲ့ ကာကြယ္ေဆးနာမည္ေတြကိုေျပာျပေတာ့ BCG ဆိုတာကိုမသိဘူး။ အေမရိကားမွာ BCG ကိုအစုလိုက္ထိုးေပးတာမ်ိဳးတခါမွမလုပ္ပါ။ TB အေၾကာင္းကိုေတာင္ ေဆးေက်ာင္းမွာသိပ္မသင္ေတာ့ဘူး။ (ယူေက) မွာ ၁၉၅၃ ကေန ၂ဝဝ၅ အထိေတာ့ ၁၃ ႏွစ္ ကေလးေတြနဲ႔ တီဘီကူးဘို႔ အလားအလာရွိတဲ့ မိသားစုကေမြးလာတဲ့ကေလးေတြကိုသာထိုးေစတယ္။
ဘီစီဂ်ီကာကြယ္ေဆးကိုတျခားေနရာေတြမွာလဲသံုးတာရွိေသးတယ္။ (လက္ပရိုစီ) အနာၾကီးေရာဂါ Buruli Ulcer (ဘာေရာ္လီ) အနာ၊ Cancer Vaccine ကင္ဆာကာကြယ္ေဆး၊ (ဥပမာဆီးအိမ္ကင္ဆာ၊ အစာေဟာင္းအိမ္ကင္ဆာ၊ အဆုပ္ကင္ဆာ၊ မွဲ႔ကင္ဆာ)၊ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား (၁)၊ Interstitial Cystitis ေရာဂါ၊ Multiple Sclerosis ေရာဂါ နဲ႔ Parkinson’s Disease ေရာဂါေတြအတြက္ စမ္းသံုးတယ္။

ဒီကာကြယ္ေဆးထိုးရင္ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္သလဲ။ ေဆးထိုးတဲ့ေနရာမွာနာမယ္။ ဒီကာကြယ္ေဆးထိုးနည္းကထူးျခားတယ္။ အေရျပားထဲေဆးဝင္ေအာင္ထိုးရတယ္။ အေရျပားေအာက္ ေဆးေရာက္သြားရင္ BCG-Oma အက်ိတ္-အနာျဖစ္လာမယ္။ ဒီလိုျဖစ္လို႔ ေဆးထိုးေပးတဲ့ဆရာမကိုအျပစ္မျမင္ပါနဲ႔ ေဆးရဲ႕သေဘာကိုက ျဖစ္ေစႏိုင္ေသးတယ္။ အမာရြတ္က်န္ေနရစ္မယ္။ အမာရြတ္က Keloids ဆိုးတာမ်ိဳးလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ BCG Osteomyelitis or Osteitis ဆိုတာမ်ိဳးလဲေနာက္ဆက္တြဲရွားရွားပါးပါး ျဖစ္တတ္တယ္။ အဆီထဲေဆးဝင္သြားရင္ သက္ဆိုင္ရာတက္ေစ့ေတြဆီေရာက္မယ္။ အနာျဖစ္လာရင္ အနာေဆးကုသလိုလုပ္ေပးဘို႔လိုမယ္။ အဲလိုျဖစ္လာရင္ Antibiotics ပိုးေသေဆးလိုတတ္တယ္။ ျပည္ေဖါက္တာလဲလိုႏိုင္တယ္။

ေဆးထိုးတဲ့ ဘယ္ဘက္ပခံုးမွာအနာလိုျဖစ္လာတာဟာကြက္ကြက္ကေလးတီဘီေရာဂါရသလိုသေဘာျဖစ္တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးကကာကြယ္ေဆးထိုးျပီးကိုယ္နဲနဲပူႏိုင္တယ္။ (ပါရာစီတေမာ) အရည္ကိုကိုယ္အေလးခ်ိန္နဲ႔တြက္ျပီးတခါႏွစ္ခါ တိုက္တာနဲ႔ ရတယ္။ Paracetamol ကို ၃ လေအာက္ကေလးဆိုရင္ 10mg/kg နဲ႔ အသားဝါေနရင္ 5mg/kg ေပးရတယ္။ အမာရြတ္ က်န္ေနတာဟာေဆးေအာင္တယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ကေလးဟာေရာဂါျပီးေနျပီ။

Deltoid ၾကြက္သား (ဘယ္ဘက္လက္ေမာင္းအိုး) ေနရာမွာသာထိုးတယ္။ သမီးေလးအတြက္ လွခ်င္ပခ်င္လြန္းရင္ တင္ပါးမွာအတြင္းခံဖံုးေလာက္မဲ့ေနရာမွာထိုးႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာဝန္-ဆရာမေတြကလဲပါရမီျဖည့္ခ်င္ၾကမွာပါ။
BCG Vaccine ေဆးဘယ္ေလာက္ထိုးမလဲ။ ဘယ္လိုထိုးမလဲ။

Injection Technique ေဆးထိုးနည္း

ေမြးကာစကေလးကို 0.05 ml ထိုးရတယ္။ တႏွစ္ေက်ာ္ကေလးကို 0.10 ml ထိုးတယ္။ Insulin Syringe ဆီးခ်ိဳေဆး (အင္စူလင္) ထိုးတဲ့ပိုက္နဲ႔သံုးရင္ အမွတ္အသား ၄ဝ အထိပါတာၾကည့္ပါ။ အစိတ္ကေလး ၂ စိတ္ဆိုရင္ 0.05 ml ရွိတယ္။ 1 ml Syringe ဆိုရင္ 0.05 ml ကေလး ၂ဝ စာျဖစ္လို႔ ၂ဝ ပံု ၁ ပံုတိတိက်က် ေဆးစုပ္ပါ။ လက္ေတြ႔မွာသတိထားဘို႔ကထိုးေဆးေတြကိုေဆးထိုးပိုက္ထဲစုပ္ျပီးလူနာကိုမထိုးခင္ အပ္ထဲမွာက်န္ေနႏိုင္တဲ့ေလကိုပန္းထုတ္ျပစ္ေလ့ရွိၾကေတာ့ ဒီကာကြယ္ေဆးကိုလဲအဲလိုလုပ္ရင္ ကေလးကိုယ္ထဲ (အေရျပားထဲ) နည္းမသြားေစေအာင္ သတိထားရမယ္။

ဘယ္ဘက္လက္ေမာင္အိုးမွာထိုးတယ္။ ထိုးမဲ့ေနရာကိုပိုးသတ္ေဆးသုတ္စရာမလိုပါ။ အေရျပားကိုလက္မနဲ႔ လက္ညွိဳးသံုးျပီးဆြဲတင္းလိုက္ပါ။ ေဆးတေယာက္စာအတြက္ စုပ္ထားျပီးသားေဆးထိုးပိုက္နဲ႔ အပ္ကိုကေလးအေရျပားနဲ႔ မ်ဥ္းျပိဳင္ထားပါ။ အပ္မ်က္ႏွာျပင္ကိုအထက္မွာရွိပါေစ။ အပ္ကို ၂ မီလီမီတာအထိအေရျပားထဲသြင္းပါ။ ေဆးကိုေျဖးေျဖးခ်င္းထိုးသြင္းပါ။ ခုခံအားရွိေနတာသိမယ္။ ေဆးဝင္တဲ့ေနရာမွာခပ္ေဖြးေဖြးအဝိုင္းကြက္ေလးေပၚလာမယ္။ ေဆးသြင္းရတာသိပ္လြယ္ေနတာဆိုရင္ အပ္အဖ်ားကေအာက္ထဲေရာက္ေနလို႔။ အပ္ကိုနည္းနည္းျပန္ထုတ္ျပီးထိုးပါ။ ေဆးကုန္ျပီဆိုရင္ ၁ဝ-၁၅ မိနစ္ေနရင္ ေဖါင္းေနတာေလးေပ်ာက္သြားမယ္။ ေဖါင္းေနတာမျမင္ရလဲေဆးထပ္မထိုးပါနဲ႔။ ကာကြယ္ေဆးထိုးမွတ္တမ္းေရးမွတ္ပါ။

ျမန္မာေဆးေက်ာင္းသားမ်ားတီဘီသင္ရတာသက္သာၾကပါေစ။ ျမန္မာကေလးမ်ားတီဘီေဘးကေဝးၾကပါေစ။